Aleksander Karol Waza
Biografia
Aleksander Karol Waza (ur. 14 listopada 1614 w Warszawie, zm. 19 listopada 1634 we wsi Wielkie koło Warszawy) – królewicz polski, siódmy i najmłodszy syn króla Zygmunta III Wazy, a piąty pochodzący z drugiego małżeństwa z Konstancją Habsburżanką.
Chrzczony był w kościele Matki Bożej Łaskawej w Warszawie; ochrzczony 4 stycznia 1615 roku. Dorastał na dworze królewskim w Warszawie. Otrzymał staranne wykształcenie w kolegium jezuitów w siedmiu sztukach wyzwolonych, a jako czternastolatek posługiwał się kilkoma językami, w tym łaciną, której uczył się wraz z braćmi Janem Albertem Wazą i Karolem Ferdynandem Wazą oraz siostrą Anną Katarzyną Konstancją. Królowa Konstancja Habsburżanka była wykształconą osobą i uczyła dzieci języków obcych, niemieckiego, łaciny, hiszpańskiego, włoskiego i polskiego. Aleksander Karol łatwo nawiązywał kontakty i budował sympatie, co przypominało najstarszego przyrodniego brata Władysława.
Wiek młodzieńczy. Był pieczołowicie przygotowywany do objęcia tronu. Dyplomata francuski Charles Ogier twierdził, że Zygmunt III przewidywał najmłodszego syna na następcę i zalecał szlachcie jego przyszły wybór: Cały wedle waszych obyczajów i polskiego ducha: śmiały on, obrotny i żwawy czemużbyście jego wybrać nie mieli. Młody królewicz był również uzdolniony artystycznie i miał doskonały słuch; nauczycielem śpiewu był mu jezuita Szymon Berent.
Po śmierci rodziców. 10 lipca 1631 umarła królowa Konstancja, a 30 kwietnia 1632 zmarł król Zygmunt. Po śmierci ojca Aleksander Karol poparł wraz z rodzeństwem kandydaturę do polskiego i szwedzkiego tronu, najstarszego przyrodniego brata Władysława. 4 lutego 1633 roku wraz z rodzeństwem uczestniczył w pochówku rodziców, a 6 lutego 1633 roku miała miejsce koronacja Władysława IV Wazy, w której byli obecni także oni.
Podróż do Włoch i śmierć. W lipcu 1633 udał się w podróż do Włoch, towarzyszył mu jezuita Szymon Berent. We wrześniu dołączył do niego starszy brat Jan Albert Waza, wówczas biskup krakowski i kardynał. Z wyprawy Aleksander wrócił rok później, w lipcu 1634 roku. Szykował się na spodziewaną wyprawę turecką i w październiku 1634 roku spotkał się z królewiczem Janem Kazimierzem we Lwowie, gdzie prawdopodobnie zaraził się ospą od brata. Aleksander zmarł 19 listopada 1634 roku w drodze do Warszawy w folwarku Wielkie, położonym 9 mil od stolicy. Został pochowany 7 lutego 1635 w Krakowie. Uważany za najzdolniejszego z królewskich braci, żałowano go jako potencjalnego następcę Władysława. Albrycht Radziwiłł w swym Pamiętniku zapisał: Zmarł na ospę królewicz polski Aleksander Karol …