Jarosław Abramow-Newerly
Biografia
Jarosław Abramow-Newerly urodził się 17 maja 1933 roku w Warszawie w rodzinie pisarza Igora Newerlego i aktorki Barbary z Jareckich. Dorastał na Żoliborzu, w domu przy ul. Krasińskiego 16.
W 1951 ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Limanowskiego w Warszawie. W latach 1951–1955 studiował filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim, uzyskując magisterium w 1955. Był jednym ze współzałożycieli Studenckiego Teatru Satyryków STS (1954), dla którego pisał skecze i piosenki, a także debiutował w STS jako aktor. Działał w STS aż do 1969 roku.
W roku 1956 zadebiutował w Almanachu Młodych. Był współzałożycielem i redaktorem naczelnym tygodnika Od Nowa (1956). W 1957 wchodził w skład kolegium redakcyjnego pisma Walka Młodych oraz Redakcji Młodzieżowej Polskiego Radia. W latach 1958–1959 jako dziennikarz i reporter Tygodnika Polskiego przebywał w Paryżu.
W latach 1960–1966 był kierownikiem Redakcji Radiowego Teatru Młodych w Naczelnej Redakcji Audycji Literackich Polskiego Radia. W 1962 został członkiem Związku Literatów Polskich (do którego należał do 1983), a w 1965 – Polskiego PEN Clubu. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego. W roku 1965 za sztukę dramat Anioł na dworcu otrzymał nagrodę im. Piętaka.
W latach 1970–1972 był kierownikiem literackim Teatru Ludowego w Warszawie. W 1973 został sekretarzem Zarządu Klubu Dramatopisarzy Polskich przy Związku Literatów Polskich. 23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów o podjęcie dialogu z władzami komunistycznymi o podjęcie dialogu z zestrajkującymi robotnikami. W Toronto od 1986 roku współpracował z dziennikiem polonijnym Związkowiec (m.in. pod pseudonimem Marian Radomski, cykl felietonów Pan Zdzich w Kanadzie, wydany później w formie książkowej). W latach 1988–2000 był redaktorem naczelnym tego czasopisma.
Życie prywatne: był mężem aktorki Ireny Szczurowskiej. Od połowy lat 80. mieszkał w Warszawie i w Toronto, gdzie jego kolejna żona Wanda (zm. 17 kwietnia 2016 w Toronto) otrzymała stypendium naukowe.
Debiutował w 1955 na łamach 5. numeru tygodnika Szpilki jako satyryk. Jego pierwszym zbiorem było Myślenie ma kolosalną przyszłość (1957), grupujące pisane dla STS satyry, monologi i skecze. W wielu satyrycznych jednoaktówkach mówi o mitach społecznych i przemianach obyczajowych – należą do nich np. wystawione w 1964 jako tryptyk Remanent wybrane utwory Licytacja, Śmierć po latach, Wielki kochanek oraz komedia Duże jasne napisana razem z Andrzejem Jareckim (wystawiona w 1962, wydana w 1965). Sztuka Anioł na dworcu (wystawiona w 1962, wydana w 1965), za którą pisarz otrzymał nagrodę im. Piętaka, wychodząc od prostej anegdoty przechodzi do ogólnej refleksji nad względnością prawdy i świata. Sztuka ta łączy tendencje awangardowe z polskimi tradycjami jasełkowymi, opiera się także na formule teatru w teatrze.
Problematykę konfrontacji tradycji z nowoczesnością podejmują sztuki Derby w pałacu (1966) i Klik-klak (1972), a problematykę postawy człowieka wobec norm społecznych i jego zagubienia w społeczeństwie w sztukach Ucieczka z wielkich bulwarów (1969) i Darz Bór (1974). Realistyczny aspekt tych sztuk przeplata się z humorem absurdalnym.
Jarosław Abramow-Newerly jest także autorem słuchowisk, tekstów i muzyki do piosenek, m.in. Piosenka o okularnikach, Bogdan, trzymaj się, Widzisz, mała, Mówiłam żartem. Wydania zbiorowe jego utworów to m.in. Dramaty (1975) i Maestro (1984). Istnieją też przekłady jego utworów na kilkanaście języków.