Maria Bakka-Gierszanin
Biografia
Maria Bakka-Gierszanin urodziła się 9 marca 1922 roku w Warszawie w rodzinie inteligenckiej; matka była polonistką, ojciec malarzem.
W czasie okupacji mieszkała w rodzinnych miastach i od młodości interesowała się teatrem, podziwiając m.in. Elżbietę Barszczewską.
W szkole średniej poznała Zofię Mrozowską, która pomogła jej dostać się na konspiracyjne zajęcia Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej; wykłady prowadzili Jadwiga Turowicz, Zofia Małynicz, Juliusz Osterwa i Marian Wyrzykowski, a jej kolegami byli Barbara Rachwalska i Andrzej Łapicki.
Edukację przerwało powstanie warszawskie. Wkrótce przeniosła się do Krakowa, gdzie po zakończeniu wojny rozpoczęła pracę w Studiu przy Teatrze Starym; występowali tam Andrzej Szczepkowski i Tadeusz Łomnicki.
25 lipca 1945 roku zdała pierwszy w Polsce egzamin eksternistyczny i otrzymała dyplom aktorski. Wkrótce po egzaminie zadebiutowała w objazdowym Teatrze Ziem Zachodnich w Krakowie w sztuce Jeńcy Lucjana Rydla, wcielając się w rolę Wichny; spektakl ten reżyserowali Wanda Siemaszka i Władysław Woźnik.
Spośród późniejszych etapów kariery występowała w Teatrze Miejskim im. Juliusza Słowackiego w Opolu (1946–47) i w Teatrach Dramatycznych Marynarki Wojennej w Gdyni (1946–47), Ziemi Lubuskiej w Gorzowie Wielkopolskim (1947–48), Miejskim w Bydgoszczy (1948–49), Polskim w Bielsku-Cieszynie (1949–53) oraz Dramatycznym w Poznaniu.
Pierwszym mężem aktorki był scenograf Roman Feniuk.
W czasie wizyty u kuzynki w Stanach Zjednoczonych urodziła syna Jana; ojciec dziecka Aleksander Gierszanin (w teatrze jako Bohdan Gierszanin) dostał propozycję stałego angażu w Szczecinie w Teatrach Dramatycznych; warunkiem było, że przyszła żona również zostanie aktorką tego teatru. Pracowała tam w latach 1959–1975, a od 1975 do 1983 miała etat w szczecińskim Teatrze Polskim.
W swojej długiej pracy aktorka brała udział w realizacjach klasyki polskiej i światowej, takich jak Balladyna, Damy i huzary, Wesele, Rewizor, Cyrulik sewilski, Lilla Weneda, Kordian, Dziady, Pan Tadeusz, Romeo i Julia, Miarka za miarkę, Śluby panieńskie i wiele innych; grała także role dramatyczne i komediowe, a czasem występowała w repertuarze dla dzieci i młodzieży.
W 1984 przeszła na emeryturę, nie rozstała się jednak z aktorstwem, grając gościnnie w Weselu i Czarownicach z Salem. W 2003 reżyser Tatiana Malinowska-Tyszkiewicz zaprosiła ją do udziału w spektaklu Komandor dziś nie przyjdzie; później specjalnie dla niej przygotowała monodram Orbanowa (2004), a w 2009 powierzono jej główną rolę w przedstawieniu Dawno temu dziś (według Victor Lanoux).
W ostatnich latach życia mieszkała w Podgórzynie w województwie dolnośląskim; w marcu 2022 obchodziła setne urodziny. Zmarła 31 grudnia 2024 roku w Szczecinie.