Paweł Artymowicz
Biografia
Paweł Artymowicz (ur. 24 czerwca 1961 w Warszawie) jest polskim astrofizykiem, doktorem habilitowanym nauk fizycznych w zakresie astronomii i profesorem wykładowcą Uniwersytetu w Toronto.
Studiował astronomię na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1980–1985, uzyskując tytuł magistra astronomii. W kolejnych latach pracował w Obserwatorium Astronomicznym UW, w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN oraz w Instytucie Teleskopu Kosmicznego (STScI) w Baltimore i jednocześnie był doktorantem w Johns Hopkins University. W 1990 roku obronił stopień naukowy doktora nauk fizycznych w zakresie astronomii. Następnie pracował jako asystent naukowy w Obserwatorium Licka w Santa Cruz, będąc stypendystą NASA (Hubble Fellow).
W 1993 roku osiedlił się w Sztokholmie i w latach 1993–1997 pełnił funkcje asystenta naukowego i wykładowcy na Uniwersytecie w Sztokholmie. W 1994 roku uzyskał najwyższy szwedzki stopień naukowy-dokentana, a w 1996 roku uzyskał doktorat habilitowany w zakresie astronomii ze specjalnością astrofizyka. Od 1997 roku jest NFR Senior Researcher w Sztokholmskim Obserwatorium Astronomicznym w Saltjöbaden. Wiosną 2005 roku przeniósł się do Toronto, obejmując stanowisko profesora astronomii, astrofizyki i fizyki na Uniwersytecie w Toronto.
W Toronto pracuje na Wydziale Nauk Fizycznych i Nauk o Środowisku oraz na Wydziale Astronomii i Astrofizyki, badając pochodzenie i ewolucję gwiazd podwójnych i układów planetarnych, dynamikę dysków astrofizycznych, fizykę pyłu międzygwiazdowego i częściowo także czarne dziury i aktywne galaktyki. Buduje i popularyzuje superkomputery i fizyczne podstawy nauki obliczeniowej.
Autor i współautor licznych publikacji naukowych (w 2015 r. 88 publikacji, ponad 4000 cytowań). Posiada wysokie wskaźniki cytowań: h=31 i i10=43 według Google Scholar. Jego specjalności to astrofizyka, astronomia, astrofizyka teoretyczna, dynamika dysków astrofizycznych i układy planetarne; zajmuje się także aerodynamiką i aeronautyką. Prowadził badania m.in. w Max-Planck-Institut Jena, Saclay, Hawaii, Grenoble, Baltimore, Princeton, Kavli Institute for Theoretical Physics oraz na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz, spędzając tam urlopy naukowe.
W latach 2000–2004, podczas pobytu w Szwecji, był zapraszany do nominowania kandydatów do Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i chemii. Współorganizował ponad 9 konferencji międzynarodowych i wygłosił ponad 25 referatów na konferencjach międzynarodowych. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Międzynarodowej Unii Astronomicznej (dział F: Układy Planetarne i Astrobiologia, komisja 53 Układy Pozasłoneczne) oraz American Astronomical Society.
Badania katastrofy smoleńskiej: Artymowicz bada katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Jest jednym z głównych krytyków analiz Wiesława Biniendy i innych ekspertów. W swoim podejściu prezentuje wyniki i wizualizacje opierające się na analizach aerodynamicznych, porównując je z danymi MAK i KBWLLP. W 2011 roku zainteresował Grzegorza Szuladzińskiego, polskiego inżyniera pracującego w Australii. W kwietniu 2013 opublikował korelację dźwięku z kokpitu z obrazem terenu katastrofy, wskazując czas trwania i miejsce przecięcia drzew; praca ta kwestionowała niektóre oficjalne interpretacje. W październiku 2013 opublikował list otwarty do prof. Biniendy, postulując publikację pełnego zestawu danych wejściowych do symulacji Biniendy. W 2014–2015 brał udział w pracach zespołu Laska i krytykował tezy o bombie termobarycznej. W 2016 r. przedstawił wyjaśnienia dotyczące decyzji pilotów w kluczowych momentach lotu. Po rozwiązaniu podkomisji Macierewicza w styczniu 2024 r. Artymowicz udzielił wywiadu Gazecie Wyborczej, krytykując niekompetencję komisji i apelując o ponowne rozpatrzenie ekspertyz przez zachodnich ekspertów.
Życie osobiste: jest synem Mikołaja Artymowicza. Ma żonę Dorotę Monikę Artymowicz oraz dwoje dzieci - Annę i Adama. Brat Paweła, Andrzej Artymowicz, jest filmowcem i fotografem, doktorem sztuk muzycznych w zakresie reżyserii dźwięku i członkiem Katedry Reżyserii Dźwięku Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina.
Wybrane publikacje: autor podręcznika Astrofizyka układów planetarnych (PWN, 1995) i ponad 85 publikacji w czasopismach naukowych.