Drony nad działkami: gminy kontrolują podatek od nieruchomości – co musisz wiedzieć

Właściciele domów jednorodzinnych na Mazowszu coraz częściej znajdują w skrzynkach pisma z załączonym zdjęciem lotniczym własnej posesji i czerwoną obwódką wokół budynku. To nie policja ani urząd skarbowy – to wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który na podstawie art. 1c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych sprawdza, czy płacimy odpowiedni podatek od nieruchomości.

Kto naprawdę stoi za kontrolą z powietrza

Większość podatników nie zdaje sobie sprawy, że to gmina, a nie fiskus, prowadzi tego typu postępowania.

Dla wielu podatników jest to zaskoczenie, ponieważ kontrola podatkowa kojarzy się głównie z administracją skarbową

Z kroniki policyjnej: Uroczysta zbiórka z okazji Święta Policji w Komendzie Rejonowej Warszawa I →

Agnieszka Ławnicka, radca prawny i doradca podatkowy, Managing Associate w zespole postępowań podatkowych kancelarii Tomczykowski Tomczykowska

Zdjęcie z drona czy satelity to dopiero sygnał do wszczęcia procedury – urząd musi potem dokładnie wyjaśnić stan faktyczny. Zgodnie z ordynacją podatkową (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.) organ ma obowiązek zebrać cały materiał dowodowy, zanim wyda decyzję. W praktyce oznacza to sięgnięcie po dokumentację techniczną, projekty budowlane, ewidencję gruntów i budynków, księgi wieczyste, a przede wszystkim przeprowadzenie oględzin na miejscu. To właśnie wizja lokalna, a nie zdjęcie, przesądza o kwalifikacji i wysokości podatku.

Co podlega opodatkowaniu, a co jeszcze nie

Granica bywa znacznie cieńsza, niż się powszechnie uważa. Otwarty taras bez ścian i dachu nie jest powierzchnią użytkową i nie podlega opodatkowaniu. Wystarczy jednak dodać zadaszenie i przeszklenie, by w oczach urzędu stał się dodatkową częścią budynku. Podobnie altana w ogrodzie działkowym – jeśli ma do 35 m² powierzchni i pełni funkcję rekreacyjną, zwykle korzysta ze zwolnienia. Ale fundament, instalacja elektryczna i stałe wyposażenie mieszkalne mogą zmienić jej kwalifikację.

Jeszcze bardziej zaskakujący dla właścicieli bywa blaszany garaż. Nawet jeśli stoi na gruncie od lat bez pozwolenia i był traktowany jako tymczasowy, dla gminy pozostaje budynkiem podlegającym opodatkowaniu według stawki właściwej dla budynków pozostałych – pod warunkiem że jest trwale związany z gruntem. Takie obiekty to dla samorządów łatwy do zidentyfikowania cel kontroli.

Jak wygląda sytuacja na Mazowszu i co zrobić, gdy dostaniesz pismo

Rada m.st. Warszawy od lat konsekwentnie przyjmuje maksymalne stawki podatku od nieruchomości dopuszczone przez ministerstwo finansów. Podobnie postępują gminy ościenne, które w ten sposób szukają dodatkowych wpływów do lokalnych budżetów. Niezgłoszone garaże, zabudowane tarasy czy rozbudowane poddasza na terenach o intensywnej zabudowie jednorodzinnej – a takich wokół stolicy nie brakuje – stanowią idealny cel, bo różnica między stanem zadeklarowanym a rzeczywistym jest tam największa.

Otrzymanie wezwania z załączonym zdjęciem oznacza rozpoczęcie postępowania. Właściciel ma prawo aktywnie uczestniczyć: przedstawiać własną dokumentację, wyjaśniać datę powstania obiektu i jego rzeczywiste przeznaczenie, a także domagać się przeprowadzenia oględzin przed wydaniem decyzji. Przygotuj projekty, zgłoszenia budowlane, zdjęcia z poprzednich lat – to może odwrócić bieg sprawy. Co więcej, jeśli samodzielnie zauważysz u siebie niezgłoszony obiekt i złożysz dobrowolną korektę deklaracji IN-1 przed formalnym wszczęciem postępowania, unikniesz odpowiedzialności karnoskarbowej – zapłacisz jedynie zaległy podatek z odsetkami. Najłatwiej sprawdzić swoją działkę na geoportal.gov.pl, nakładając warstwę ewidencji gruntów i budynków na aktualną ortofotomapę – to ten sam zestaw danych, którym dysponuje gmina.

Dlaczego to ważne dla lokalnej społeczności? W dobie rosnących kosztów utrzymania i uszczelniania systemu podatkowego gminy coraz bardziej inwestują w nowoczesne narzędzia kontroli. Mieszkańcy muszą być świadomi swoich praw i obowiązków, by nie dać się zaskoczyć pismu z naliczoną dopłatą. Znajomość procedur pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów i sporów z urzędem.

Wkrótce można spodziewać się kolejnych kontroli, zwłaszcza w gminach podwarszawskich, gdzie presja na dodatkowe dochody jest najsilniejsza. Eksperci radzą, by nie lekceważyć pism z urzędu i korzystać z przysługującego prawa do przedstawienia własnych dowodów. Informacje przekazało Biuro Prasowe Urzędu m.st. Warszawy w oparciu o analizy kancelarii Tomczykowski Tomczykowska.