Kleczew z prawie 270 MW mocy. OZE mają wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne

Rozbudowa jednej z największych farm OZE w Polsce

W Kleczewie zakończono rozbudowę instalacji odnawialnych źródeł energii, która dziś należy do największych tego typu projektów w kraju i w tej części Europy. Farma fotowoltaiczna należąca do ORLEN została powiększona w latach 2024-2026, a jej łączna moc sięga obecnie prawie 270 MW. Według przedstawionych informacji inwestycja może dostarczać ekologiczny prąd nawet do 100 tys. gospodarstw domowych, co pokazuje skalę przedsięwzięcia i jego znaczenie dla lokalnego oraz krajowego systemu energetycznego. Projekt ma charakter hybrydowy, ponieważ łączy instalację fotowoltaiczną z farmą wiatrową, co ma zwiększać stabilność produkcji energii.

Podczas wizyty w Kleczewie premier Donald Tusk zwracał uwagę, że rozwój energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii ma nie tylko wymiar gospodarczy, ale też strategiczny. Jak podkreślał, instalacje OZE są relatywnie tanie i pozwalają realizować zobowiązania wobec przyszłych pokoleń poprzez produkcję zielonej energii. W praktyce oznacza to większą dywersyfikację źródeł prądu, mniejsze uzależnienie od paliw kopalnych oraz szersze wykorzystanie infrastruktury, która już dziś może pracować na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Polski. W tle pozostaje także rosnące znaczenie czystej energii dla odbiorców indywidualnych i firm, które oczekują stabilnych i przewidywalnych warunków funkcjonowania.

"Nasz wysiłek na rzecz rozwoju energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii ma sens. Instalacje OZE są relatywnie tanie i pozwalają nam realizować zobowiązania wobec przyszłych pokoleń, czyli produkować zieloną energię"

Donald Tusk, premier

Tereny pogórnicze z nową funkcją gospodarczą

Znaczenie inwestycji w Kleczewie wykracza poza samą produkcję energii. Instalacja powstała na terenach pogórniczych, które wcześniej były związane z wydobyciem, a dziś są wykorzystywane do wytwarzania czystej energii. To przykład zmiany funkcji obszarów zdegradowanych i ich ponownego włączenia do gospodarki w sposób zgodny z potrzebami współczesnego rynku. Takie rozwiązanie pokazuje, że miejsca po eksploatacji surowców mogą zostać zagospodarowane bez pozostawiania ich jako nieużytków, a jednocześnie mogą wspierać rozwój nowej infrastruktury energetycznej.

Władze zwracają uwagę, że region koniński od lat odgrywał ważną rolę w krajowej energetyce i powinien zachować tę funkcję także w czasie transformacji. Na miejscu istnieje odpowiednia infrastruktura, a także kapitał ludzki wypracowany przez lata pracy przy produkcji energii na potrzeby kraju. Z tego powodu zagospodarowanie terenów pokopalnianych do produkcji czystej energii ma być nie tylko projektem środowiskowym, ale również sposobem na utrzymanie lokalnej roli gospodarczej regionu. W praktyce chodzi o to, by transformacja nie oznaczała nagłego zerwania z dotychczasową funkcją obszaru, lecz jej stopniowe przekształcenie.

"Zagospodarowanie terenów pokopalnianych do produkcji czystej energii jest niezwykle ważne. Region koniński był ważnym producentem energii i powinien nim pozostać. To miejsce, które ma odpowiednią infrastrukturę, ale też kapitał ludzki od lat produkujący energię na potrzeby krajowe"

Paulina Hennig-Kloska, minister klimatu i środowiska

Zmiany w prawie energetycznym i nowe warunki dla inwestycji

Rozbudowa farmy w Kleczewie wpisuje się w szerszy kierunek polityki gospodarczej państwa, w której OZE mają pełnić coraz większą rolę. Jak wskazano, inwestycje w polską energetykę i nowe niskoemisyjne moce mają wspierać nie tylko sektor energii, ale także krajowe firmy, które uczestniczą w realizacji takich projektów lub korzystają z tańszej i stabilniejszej energii. W tym ujęciu rozwój odnawialnych źródeł energii staje się elementem szerszej strategii gospodarczej, a nie wyłącznie odpowiedzią na cele klimatyczne. Dla mieszkańców oznacza to perspektywę bardziej nowoczesnej infrastruktury i większej odporności systemu energetycznego.

Miłosz Motyka, minister energii, podkreślił, że nowe instalacje OZE mają być sprawniej przyłączane do sieci elektroenergetycznej dzięki zmianom w prawie i inwestycjom w infrastrukturę sieciową. To ma być część największej reformy prawa energetycznego w historii Polski. W praktyce szybsze przyłączenia oznaczają mniej barier dla inwestorów oraz łatwiejsze wprowadzanie do systemu kolejnych projektów, które produkują energię z wiatru i słońca. Dla odbiorców końcowych istotne jest natomiast to, że większa liczba źródeł wytwórczych może poprawiać elastyczność całego rynku energii.

"Inwestycje w polską energetykę i w nowe mocne niskoemisyjne, to inwestycja także w polskie firmy"

Miłosz Motyka, minister energii

Porządkowanie wcześniejszych działań i koszty dla państwa

Przed rozbudową inwestycji w Kleczewie konieczne było uporządkowanie spraw związanych z wcześniejszą realizacją projektu. Rząd prowadził weryfikację kosztów oraz działania związane z odzyskiwaniem części środków, które wcześniej miały zostać wydane nieefektywnie. W przekazanych informacjach pojawia się ocena, że poprzedni etap przedsięwzięcia został rozpoczęty w sposób niekompetentny, a naprawa sytuacji była potrzebna, aby ograniczyć straty po stronie państwa. Z perspektywy finansów publicznych taki wątek jest istotny, ponieważ duże projekty energetyczne wpływają nie tylko na bilans mocy, ale też na wydatki budżetowe i wiarygodność inwestycyjną całego sektora.

W komunikacie zaznaczono również, że bez tych działań projekt mógł kosztować państwo o 800 mln zł więcej, niż powinien. To pokazuje, że przy dużych inwestycjach znaczenie ma nie tylko sama technologia, ale też sposób prowadzenia procesu inwestycyjnego, nadzór nad wydatkami i rozliczenia wcześniejszych decyzji. W przypadku Kleczewa rozbudowa została więc połączona z porządkowaniem spraw administracyjnych i finansowych, zanim instalacja osiągnęła obecne parametry. Dla odbiorców końcowych jest to ważne, bo efektywność wydatkowania środków publicznych i spółek z udziałem Skarbu Państwa wpływa pośrednio na tempo modernizacji całej energetyki.

• 2024-2026 - okres rozbudowy farmy w Kleczewie
• prawie 270 MW - łączna moc instalacji po rozbudowie
• 100 tys. gospodarstw domowych - skala możliwego zasilania energią z projektu
• 400 hektarów - powierzchnia zajęta przez prawie 500 tys. paneli
• 800 mln zł - kwota, o jaką projekt mógł kosztować państwo więcej

W efekcie projekt w Kleczewie staje się nie tylko dużą instalacją energetyczną, ale też przykładem zmiany podejścia do wykorzystania terenów po przemyśle wydobywczym. Łączy kwestie bezpieczeństwa energetycznego, porządkowania finansów publicznych i transformacji regionów pogórniczych. Jednocześnie pokazuje, że rozwój OZE jest dziś elementem większej układanki: od prawa energetycznego, przez sieci przesyłowe, po lokalny rynek pracy i nowe kompetencje. Właśnie dlatego inwestycja ma znaczenie wykraczające poza samą produkcję prądu i może wpływać na kierunek zmian w całym kraju.