Mazowsze mierzy się z suszą. W 24 gminach obowiązują już ograniczenia w korzystaniu z wody

Wystarczyło sześć tygodni bez deszczu i kilka upalnych dni, aby na Mazowszu, regionie, przez który przepływa Wisła, zaczęło brakować wody. W 24 gminach województwa wprowadzono już ograniczenia w korzystaniu z wodociągów, a za złamanie zakazu podlewania ogrodu grozi grzywna do 5000 zł. To nie pojedyncze przypadki, ale narastający problem, który dotyka coraz większej liczby samorządów.

Jak wynika z danych przywoływanych przez Radio dla Ciebie, w całej Polsce ograniczenia w dostawach wody wprowadziło już 75 gmin. Na Mazowszu problem jest szczególnie widoczny – lista miejscowości, w których wodociągi nie nadążają z dostawami, rośnie z tygodnia na tydzień. Wśród nich znalazły się m.in. Radzymin, Wiązowna, Celestynów, Dębe Wielkie, Gostynin, Brańszczyk, Wiśniew i Jedlnia-Letnisko.

Trzy rodzaje suszy jednocześnie – meteorologiczna, rolnicza i hydrologiczna

Grzegorz Walijewski z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej zwraca uwagę, że w polskim klimacie wystarczy zaledwie sześć tygodni z deficytem opadów, aby pojawiła się realna susza. Na Mazowszu nałożyły się na siebie aż trzy jej rodzaje: meteorologiczna, rolnicza i hydrologiczna. Ta ostatnia jest szczególnie dotkliwa w zlewni Radomki, gdzie poziom wody w rzekach znacząco spadł.

W skali kraju ponad 60% rzek ma dziś stan wody poniżej normy. To oznacza, że problem nie dotyczy tylko pojedynczych gmin, ale ma charakter ogólnokrajowy. Samorządowcy muszą reagować, bo w przeciwnym razie mieszkańcy mogą zostać bez wody w kranach.

Jak gminy radzą sobie z kryzysem? Od apeli po bezwzględne zakazy

Poszczególne gminy wprowadzają różne rozwiązania, ale motyw jest wszędzie ten sam – skokowy wzrost zużycia wody w godzinach popołudniowych, gdy mieszkańcy wracają z pracy i zaczynają podlewać ogrody lub napełniać baseny. W gminie Wiązowna władze wprost wskazały, że to właśnie te czynności odpowiadają za rekordowe pobory. Jeśli sytuacja się nie poprawi, gmina zapowiedziała wprowadzenie czasowego zakazu.

W Radzyminie samorząd zarządził kontrole zużycia wody „w celach innych niż bytowe”. Z kolei w Brwinowie zakaz obowiązuje w konkretnych godzinach – od 15 do 24. Gmina Liw poszła najdalej, wprowadzając „bezwzględny zakaz” podlewania ogrodów i napełniania basenów od piątku do niedzieli, aż do końca sierpnia.

Świercze i Obryte – stacje uzdatniania na granicy wydolności

Najbardziej sformalizowany zakaz wprowadziła Rada Gminy Świercze w powiecie pułtuskim. 23 czerwca przyjęto uchwałę, która weszła w życie trzy dni później. Zakaz obejmuje podlewanie ogrodów, terenów zielonych oraz napełnianie basenów wodą z gminnej sieci. Będzie obowiązywał aż do 15 września, z różnymi przedziałami godzinowymi w dni powszednie i weekendy. Uchwałę ogłoszono na tablicy ogłoszeń, stronie internetowej i w Biuletynie Informacji Publicznej – to formalny akt prawa miejscowego, a nie tylko apel.

Jeszcze poważniejsza sytuacja panuje w gminie Obryte, również w powiecie pułtuskim. Wszystkie trzy stacje uzdatniania wody pracują od kilku dni na maksymalnej wydajności – ponad czterokrotnie wyższej niż przeciętnie. Władze gminy alarmują, że jeśli mieszkańcy nie ograniczą zużycia, infrastruktura może nie wytrzymać. Wójt zwraca uwagę na aspekt, o którym łatwo zapomnieć: odpowiednie ciśnienie w sieci jest niezbędne do zasilania hydrantów przeciwpożarowych. Nadmierne zużycie wody w okresie suszy może więc w praktyce ograniczyć możliwości gaszenia pożarów – a zagrożenie pożarowe w regionie jest obecnie podwyższone.

Kary za łamanie zakazów – nawet 5000 zł grzywny

Zakazy wprowadzane przez gminy opierają się na przepisach porządkowych, a ich egzekwowanie nie jest tylko teoretyczne. Właścicielowi nieruchomości, który złamie obowiązujący zakaz podlewania w okresie suszy, grozi grzywna sięgająca 5000 zł. Warto jednak pamiętać, że ograniczenia dotyczą co do zasady wyłącznie wody pobieranej z gminnej sieci wodociągowej.

Gospodarstwa korzystające z własnych, legalnie wykonanych studni nie są automatycznie objęte zakazami. Ale i tu pojawiają się zastrzeżenia – w niektórych regionach kraju ograniczono już ilość wody, jaką można pobierać z prywatnej studni, a przekroczenie limitu może skutkować karą sięgającą nawet ponad 100 tys. zł. Zakazy mają charakter ściśle lokalny, więc nie obowiązują automatycznie w całym województwie. Każda gmina samodzielnie decyduje o terminie, czasie trwania i zakresie ograniczeń.

Co to oznacza dla mieszkańców Mazowsza?

Dla lokalnej społeczności to nie tylko kwestia wygody, ale przede wszystkim bezpieczeństwa. Susza hydrologiczna wpływa na jakość wody, ciśnienie w sieci, a także na możliwości gaszenia pożarów. W obliczu zmian klimatycznych takie sytuacje będą się prawdopodobnie powtarzać, dlatego warto już teraz przygotować się na oszczędzanie wody.

Mieszkańcy powinni śledzić komunikaty swoich gmin i przedsiębiorstw wodociągowych, aby wiedzieć, jakie zasady obowiązują w danym miejscu. To, co wolno w sąsiedniej miejscowości, nie musi być dozwolone u siebie. Warto też rozważyć gromadzenie deszczówki do podlewania ogrodu – to rozwiązanie, które może okazać się nieocenione w kolejnych latach.

Eksperci z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzegają, że to może być dopiero początek problemów. Jeśli nie nadejdą obfite opady, kolejne gminy mogą być zmuszone do wprowadzenia ograniczeń. Władze samorządowe apelują o rozsądne gospodarowanie wodą, bo jej brak dotknie wszystkich – niezależnie od tego, czy mieszkamy w bloku, czy w domu z ogrodem.

Informacje przekazał Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz urzędy gmin objętych ograniczeniami.