Emerytury w Polsce: Warszawa bije średnią krajową o setki złotych

W maju 2026 roku przeciętna emerytura w Polsce wyniosła 4480,74 zł brutto – to mniej niż pensja minimalna, która w tym roku sięga 4666 zł. Jednak w Warszawie sytuacja wygląda zupełnie inaczej: stołeczny oddział ZUS wypłaca średnio 5242,26 zł, czyli o ponad 760 zł więcej od krajowej średniej i o blisko 600 zł więcej od płacy minimalnej. Różnice w świadczeniach między stolicą a resztą kraju są gigantyczne – i nie wynikają z przypadku.

Dlaczego średnia krajowa nie mówi wszystkiego?

Polski system emerytalny opiera się na zasadzie zdefiniowanej składki – wysokość świadczenia zależy wyłącznie od sumy odprowadzonych składek podzielonej przez przewidywaną długość dalszego życia w momencie przejścia na emeryturę. Oznacza to, że średnia 4480 zł skrywa ogromne rozpiętości – od emerytury minimalnej wynoszącej od marca 2026 roku 1978,49 zł brutto po świadczenia kilkunastokrotnie wyższe.

Z danych ZUS wynika, że blisko 460 tysięcy osób w Polsce otrzymuje kwoty niższe od minimalnej emerytury i są one dopłacane do tego poziomu przez państwo. Tymczasem rekordziści – głównie z długim stażem i wysokimi zarobkami – pobierają miesięczne świadczenia rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. To pokazuje, że uśrednione dane mają ograniczoną wartość dla kogoś, kto dopiero planuje przejście na emeryturę.

Mazowsze dopiero trzecie – województwo zaskakuje

Zestawienie oddziałów ZUS w skali kraju ujawnia zaskakującą prawdę: województwo mazowieckie z Warszawą wcale nie jest liderem. Najwyższe przeciętne świadczenia notuje województwo śląskie – w oddziałach takich jak Rybnik czy Chorzów średnia przekracza 5,5 tys. zł brutto. Drugie miejsce zajmuje dolnośląskie ze średnią 4610,79 zł. Mazowsze plasuje się dopiero na trzeciej pozycji ze średnią wojewódzką 4509,64 zł – o ponad 100 zł niższą niż na Dolnym Śląsku.

Co ciekawe, marcowa waloryzacja na poziomie 5,3 procent chwilowo podbiła średnią krajową do 4509,64 zł, ale już w kwietniu spadła o 18,69 zł, a w maju o kolejne 10,22 zł. Te wahania wynikają głównie ze zmian w strukturze świadczeniobiorców – część osób z wyższymi emeryturami odchodzi z systemu, a nowi emeryci wchodzą z różnym stażem i kapitałem składkowym. Dla porównania, w grudniu 2025 roku przeciętna emerytura wynosiła 4235,48 zł, w całym 2024 roku – 3862,61 zł, a w 2021 roku – zaledwie 2544,54 zł.

Warszawa kontra reszta Mazowsza – przepaść tysiąca złotych

Wojewódzka średnia 4509,64 zł maskuje ogromne nierówności wewnątrz samego Mazowsza. W oddziale ZUS Warszawa III przeciętne świadczenie wynosi 5242,26 zł brutto – to wyraźnie więcej niż średnia krajowa i więcej niż cała mazowiecka średnia. Dla porównania, w Radomiu przeciętna emerytura to 4015,28 zł, a w Siedlcach 4143,61 zł – różnica względem stolicy sięga ponad 1200 zł miesięcznie.

Ten rozdźwięk to bezpośredni efekt wieloletnich różnic w wynagrodzeniach – wyższe pensje w Warszawie w trakcie całej kariery zawodowej przekładają się na wyższy kapitał składkowy zgromadzony na koncie w ZUS, a co za tym idzie – na wyższe świadczenie po przejściu na emeryturę. Poniższa tabela porównuje średnie emerytury w poszczególnych oddziałach ZUS na Mazowszu:

Różnica między Warszawą a Radomiem to aż 1226,98 zł – suma, która dla wielu emerytów stanowi znaczącą część budżetu domowego. Oznacza to, że mieszkaniec stolicy zbliżający się do wieku emerytalnego nie powinien opierać swoich prognoz na ogólnopolskiej średniej, lecz na lokalnych danych.

Jak sprawdzić swoje przyszłe świadczenie?

Rzeczywistą wysokość przyszłej emerytury można sprawdzić na Platformie Usług Elektronicznych ZUS, gdzie widoczny jest aktualny stan konta i subkonta emerytalnego, uwzględniający wszystkie dotychczas odprowadzone składki oraz ewentualny kapitał początkowy. Osoba planująca przejście na emeryturę w najbliższych latach powinna przede wszystkim:

• zweryfikować, czy wszystkie okresy zatrudnienia zostały poprawnie odnotowane w systemie – błędy i luki w dokumentacji obniżają wyliczone świadczenie;
• skorzystać z kalkulatora emerytalnego dostępnego na stronach rządowych, aby sprawdzić, jak decyzja o dalszej pracy choćby przez rok czy dwa przekłada się na wysokość przyszłego świadczenia;
• uwzględnić lokalne dane – przy warszawskich zarobkach różnica wynikająca z dodatkowego roku pracy może sięgać setek złotych miesięcznie.

Dla mieszkańców stolicy ogólnopolska średnia jest jedynie punktem odniesienia – lokalne dane pokazują, że stołeczne emerytury systematycznie przewyższają średnią krajową o kilkaset, a czasem nawet o kilkanaście set złotych. Warto pamiętać, że ZUS wypłaca dziś świadczenie 6,439 mln emerytów, o 16,1 tys. więcej niż w grudniu 2025 roku, a system wciąż się zmienia.

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych.